درمان سردردهای میگرنی در دوران بارداری

01

اگر باردار هستید، بدون شک مشکلات و دردهای جدیدی را تجربه می‌کنید. شاید شما هم یکی از میلیون‌ها زن بارداری هستید که میگرن را تجربه می‌کنند‌، خبر خوب این است که در طی بارداری علائم سردرد میگرن در بسیاری از زنان کاهش می‌یابد. اما اگر شما جزو این دسته از زنان نیستید، این مقاله می‌تواند به شما کمک کند تا با این مشکل بهتر مقابله کنید.

اگر در دوران بارداری به سر می‌برید، همیشه قبل از مصرف هرگونه دارو، محصول گیاهی یا داروی طبیعی با پزشک خود مشورت کنید. برای درمان سردرد میگرنی خود باید به یک متخصص مغز و اعصاب مجرب در زمینه درمان زنان باردار مراجعه کنید. پزشک متخصص داروهای مورد نیازتان را در کمترین دوز لازم تجویز کرده و به احتمال زیاد نوعی گفتار درمانی را به شما توصیه خواهد کرد. داروهای نسبتاً بی‌خطر برای رفع میگرن شامل داروهای مسدود کننده بتا (بتابلاکر) مانند پروپرانولول و لابتالول و همچنین مسدود کننده‌های کانال کلسیم مانند وراپامیل هستند.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه روش‌های درمانی ما در کلینیک تخصصی مغز و اعصاب دکتر سخابخش می‌توانید با ما از طریق شماره‌ 02188415320 تماس حاصل فرمایید.

عوامل بروز سردردهای میگرنی در بارداری


عواملی که باعث سردرد میگرنی می‌شوند، دقیقاً مشخص نیست. اما به نظر می‌رسد میگرن شامل تغییراتی در گذرگاه‌های عصبی، عوامل عصب شیمیایی و جریان خون در مغز می‌باشد.

محققان معتقدند که سلول‌های مغزی در صورت تحریک بیش از حد، سبب انتشار مواد شیمیایی محرک می‌شوند. این مواد شیمیایی موجب تحریک عروق خونی در سطح مغز می‌شوند که این به نوبه خود، باعث متورم شدن عروق خونی و شروع سردرد می‌شود.

تصور می‌شود که هورمون استروژن در بروز سردرد تنشی و میگرنی نقش دارد. به همین دلیل بارداری، قاعدگی و یائسگی اغلب الگوی سردردهای میگرنی زنان را تغییر می‌دهد.

همچنین به نظر می‌رسد که پیام‌رسان عصبی سروتونین، نقش کلیدی در بروز میگرن دارد.

عوامل محرک میگرن 


غیر از تغییرات هورمونی در دوران بارداری، ترکیبی از عوامل محرک دیگر می‌تواند سبب سردردهای میگرنی در بسیاری از زنان شود. به عنوان مثال، استرس ، حذف یکی از وعده‌های غذایی و کمبود خواب ممکن است باعث میگرن شود. اگر روزی یک عامل محرک باعث میگرن شما شود، روزهای بعد دیگر سردرد شما را تحریک نخواهد کرد.

برخی از سردردهای میگرنی ظرف چند ساعت برطرف می‌شوند. اما برخی دیگر از سردردها در صورت عدم درمان می‌تواند یک روز کامل و یا حتی دو روز ادامه یابد. سردردهای میگرنی کاملاً غیر قابل پیش‌بینی هستند. بنابراین بارداری ممکن است میگرن را در عده‌ای از زنان تشدید کند و در زنان دیگر به طور کامل ناپدید شود.

 

یافتن محرک‌های سردرد میگرنی با ثبت روزانه آنها 

ثبت دفعات سردرد می‌تواند به شما کمک کند تا محرک‌های خاص خود را پیدا کنید. این کار به پزشک شما نیز کمک می‌کند تا بهترین درمان برای تسکین علائم خاص شما را انتخاب کند. ثبت روزانه سردردهای میگرنی به یافتن الگوی سردرد به شما کمک می‌کند تا با توجه به آن از عوامل تحریک کننده میگرن در طی بارداری اجتناب کنید. عوامل محرک شایع عبارتند از:

  • شکلات
  • کافئین
  • مواد غذایی که حاوی مواد نگهدارنده MSG (منو سدیم گلوتامات) و نیترات هستند.

هر بار که دچار سردرد می‌شوید، موارد زیر را یادداشت کنید:

  • علائم خاص خود: مکان احساس درد، نوع درد و هرگونه علائم دیگری مانند استفراغ یا حساسیت به صدا، بو و یا نور.
  • زمان آغاز و پایان سردرد.
  • مواد غذایی و نوشیدنی‌هایی که در طول 24 ساعت قبل از میگرن مصرف کرده‌اید.
  • هر گونه تغییر در محیط پیرامون خود، مانند سفر به یک مکان جدید، تغییر در آب و هوا و یا امتحان کردن انواع جدیدی از مواد غذایی.
  • هر گونه درمانی که امتحان کرده‌اید و اینکه آیا مفید بوده و یا سردردتان را بدتر کرده است.

 

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در شرایط زیر به پزشک خود مراجعه کنید:

  • اگر در سه ماهه دوم یا سوم بارداری سردرد شدیدی را تجربه کرده یا برای اولین بار دچار سردرد می‌شوید، به پزشک مراجعه کنید. این سردرد ممکن است همراه با تغییرات بینایی، درد شدید بالای معده یا تهوع، افزایش وزن ناگهانی، تورم در دست و یا صورت باشد، یا اینکه بدون این علائم باشد.
  • اگر به طور ناگهانی با " سردرد انفجاری" مواجه شوید. این نوع سردرد با درد تهاجمی همراه است که شما را از خواب بیدار کرده و برطرف نمی‌شود و بر خلاف هرگونه سردردی است که تا به حال تجربه کرده‌اید.
  • اگر سردرد شما با تب و گرفتگی گردن  همراه است.
  • اگر سردردتان بدتر شده و مشکلات دیگری مانند دوبینی یا سایر اختلالات بینایی، اختلال تکلم ، خواب آلودگی، بی‌حسی  و یا تغییراتی در حواس طبیعی یا هوشیاری دارید.

در صورت هر یک از این موارد و هر زمانی که در مورد سردردهای خود نگران هستید، حتماً به پزشک خود مراجعه کنید.

 

آزمایشات لازم برای تشخیص میگرن  


سردرد می‌تواند توسط یک عارضه بارداری به نام فشار خون حاملگی (پره اکلامپسی) ایجاد شود. پزشک ممکن است قبل از اعلام بیماری میگرن، احتمال این عارضه را در شما بررسی کند. به یاد داشته باشید که در مورد تمام داروهایی که در حال مصرف آن هستید، از جمله داروهای بدون نسخه، محصولات و مکمل‌های طبیعی با پزشک خود صحبت کنید. همچنین اگر عضوی از خانواده شما تا به حال به میگرن مبتلا شده است، به پزشک خود اطلاع دهید.

پزشک اغلب می‌تواند میگرن را با کمک ثبت روزانه شما و بررسی تاریخچه پزشکی‌تان تشخیص دهد. معمولاً در دوران بارداری به دلیل خطرات احتمالی برای جنین، انجام سی‌تی‌اسکن و سایر تست‌های رادیولوژی برای رد احتمال سایر علل سردرد شما توصیه نمی‌شود.

 

روش‌های درمان سردردهای میگرنی 


مراقبت از خود 

اولین سنگر دفاعی در برابر انواع سردرد ازجمله درد پشت سر و سردردهای میگرنی، داشتن یک شیوه زندگی سالم و مراقبت از خود است. در اینجا به نکات مفیدی برای کنترل میگرن در دوران بارداری اشاره می‌کنیم:

  • از محرک‌های خاصی که به عنوان عامل سردردهای میگرنی خود شناخته‌اید (مانند غذاهای خاص) تا حد ممکن اجتناب کنید.
  • یک برنامه قابل پیش بینی را برای مصرف وعده‌های غذایی و تنقلات اجرا کنید.
  • مقدار زیادی آب بنوشید.
  • به مقدار کافی استراحت کنید.
  • در کلاسهای آموزش تکنیک‌های تمدد اعصاب شرکت کنید.
  • در هنگام بروز حملات سردرد، اِعمال بسته‌های یخ، ماساژ و استراحت در یک اتاق تاریک و ساکت و آرام را امتحان کنید.

 

مصرف داروهای میگرن  

اگر باردار هستید و یا قصد باردار شدن دارید، معمولاً پزشک به شما توصیه خواهد کرد که از مصرف داروها (مگر در موارد بسیار ضروری) خودداری کنید.

زنان باردار باید از مصرف بسیاری از داروهای ضد میگرن برای درمان یا پیشگیری از سردردهای میگرنی و علائم آن اجتناب کنند. دلیلش این است که استفاده از این داروها با نقائص هنگام تولد نوزادان مرتبط است. مصرف سایر داروها نیز با عوارض بارداری همراه است. به عنوان مثال، برخی از آنها با خونریزی، سقط جنین و یا عقب ماندگی رشد داخل رحمی (IUGR) که طی آن رحم و جنین به طور طبیعی رشد نمی‌کند، در ارتباط است.

 

درمان میگرن حاد 

هدف از درمان میگرن حاد، متوقف کردن حمله میگرنی پس از ظهور اولین نشانه‌های آن است.

داروهای کاهنده درد که مسکن نامیده می‌شود، ممکن است به کاهش درد شدید میگرن کمک کند. البته عملکرد این داروهای ضد درد تنها مختص به گذرگاه‌های درد میگرن نیست:

  • به طور کلی استامینوفن به عنوان یک داروی کم‌خطر در دوران بارداری محسوب می‌شود.
  • داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)از جمله آسپیرین، اگر در نزدیکی زمان لقاح مصرف شوند، ممکن است با خطر خونریزی و سقط جنین همراه باشند. اگر این داروها در سه ماهه سوم بارداری مصرف شود، احتمال خطر عوارض فشار خون در جنین وجود دارد. مصرف آسپرین در نزدیکی زمان زایمان ممکن است منجر به از دست دادن خون زیاد مادران در هنگام تولد نوزاد شود.
  • اکثر داروهای غیراستروئیدی از جمله ایبوپروفن و ناپروکسن که بدون نسخه و تحت نام‌های تجاری ادویل و موترین یا غیره موجود هستند، چندان تحت کنترل مطالعات انسانی برای ارزیابی کلیه خطرات آنها در دوران بارداری قرار نگرفته‌اند.
  • از مصرف داروهای کاهنده درد حاوی مواد مخدر به طور کلی باید اجتناب شود. در صورتی که این داروها برای دوره‌های طولانی مدت استفاده شود، خطر اعتیاد هم در مادر و هم در نوزاد وجود خواهد داشت.

عملکرد داروهای ارگوتامین به طور خاص برای درد میگرن است. مصرف این داروها با خطر نقائص تولد همراه است، به خصوص اگر در سه ماهه اول بارداری باشد. این داروها همچنین ممکن است موجب تحریک انقباضات زایمان و تولد نوزاد نارس گردد.

عملکرد داروهای تریپتان به طور خاص برای گذرگاه‌های درد میگرن است. داروهای تریپتان به عنوان عامل ایجاد نقائص هنگام تولد شناخته نشده‌اند.

اغلب اوقات بهترین راه برای درمان میگرن جلوگیری از بروز آن است. اگر چه این سردردها همیشه قابل پیشگیری نیستند، اما برخی از اقدامات برای کاهش احتمال و دفعات بروز آن وجود دارد:

  • اجتناب از محرک‌های احتمالی.
  • توقف کردن استرس.
  • به اندازه کافی خوابیدن.
  • ورزش کردن.