سردرد شدید و مزمن: علت و روش های درمان

how-to-get-rid-of-headaches-without-medicine

به احساس درد و ناراحتی در ناحیه سر و صورت، سردرد گفته می‌شود. سردرد برای هر فردی می‌تواند هم وحشتناک و هم ناتوان کننده باشد. سردردها از لحاظ موقعیت، شدت و فراوانی وقوع می‌توانند تا حد زیادی متفاوت باشند.

همچنین سردرد می‌تواند به علت‌های مختلفی از قبیل بیماری‌های گردن، چشم‌ها، مغز، فک یا دندان‌ها ایجاد شود. اولین و غالباً مهم‌ترین روش درمان سردرد شدید ، تشخیص درست آن است. شناسایی نوع سردرد ، اولین گام در مدیریت درد و یافتن گزینه‌های مؤثر برای درمان موفق آن است.

اگر سردردها باعث اختلال در روند عادی زندگی شما شده است، حتماً باید به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. به طور کلی سردرد عارضه بسیار پیچیده‌ای است که می‌تواند علت‌های احتمالی و راه‌های درمان بسیار زیادی داشته باشد. سردرد می‌تواند ناشی از اختلالات خواب و یا درد گردن باشد، یعنی مشکلاتی که به طور عادی شاید اصلاً آنها را احساس نکنیم. بنابراین یافتن علت اصلی سردرد و پی بردن به روابط پیچیده آن با بیماری‌ها و عوارض مختلف و نیز ارائه برنامه درمانی مناسب برای آن از حیطه تخصص پزشکان عمومی فراتر است. چرا که این پزشکان در عمل متخصص سردرد، بیماری‌های خواب و بیماری‌های اسکلتی- عضلانی نیستند و قادر به تشخیص ارتباط بین سردرد با این بیماری‌ها به طور دقیق و تخصصی نخواهند بود. اما روش‌های درمانی تخصصی که توسط یک پزشک متخصص، از جمله یک متخصص نورولوژی سردرد ارائه می‌شود می‌تواند کارآیی بالایی در درمان علل اولیه و ثانویه (عامل زمینه‌ای) سردرد داشته باشد. برای کسب اطلاعات ضروری در مورد سردرد می‌توانید از طریق شماره 02188415320 باما تماس حاصل فرمایید.

علل سردرد


سردردها می‌تواند به علت‌های مختلفی از جمله بیماری‌های مربوط به قسمت‌های زیر در بدن ایجاد شود:

• گردن
چشم‌ها 
مغز 
• فک
• دندان‌ها

بعضی از مهم‌ترین عواملی که می‌تواند در شروع سردردهای اولیه نقش داشته باشد عبارت است از:

• داروها
• بی‌آب شدن بدن
• تغییر در میزان هورمون‌ها

عوامل دیگری نیز که با عنوان محرک‌ها شناخته می‌شوند و عمدتاً از نوع عوامل محیطی بوده و یا با رژیم غذایی ارتباط دارند، عبارتند از:

• نوسان شدت نور و یا محیط خیلی نورانی
• بعضی از مواد غذایی (کافئین، شراب قرمز، شکلات، پنیر مانده)
• استرس و فشار روحی
اختلالات خواب (خواب خیلی کم یا خیلی زیاد)

انواع سردرد


سردردها می‌توانند از جهات مختلف، تفاوت‌های زیادی با هم داشته باشند، به ویژه از نظر:

• شدت
• موقعیت
• فراوانی وقوع
• علت به وجود آورنده

سردردهای اولیه

سردرد اولیه هنگامی است که خود سردرد مشکل اصلی باشد و نشانه یا علامتی از یک بیماری یا عامل زمینه‌ای دیگر نباشد. اگرچه درد ناشی از سردردهای اولیه می‌تواند بسیار شدید و ناتوان کننده باشد، اما این نوع از سردرد‌ها عمدتاً خطرناک نیستند. دردهایی که مربوط به خود مغز باشد قابل احساس کردن نیست، بنابراین درد مربوط به سردردهای اولیه غالباً در اثر التهاب سایر قسمت‌های حساس به درد در ناحیه سر و گردن و اطراف آنها به وجود می‌آید که مهم‌ترین آنها عبارت است از:

• اعصاب
• رگ‌های خونی
• ماهیچه‌ها

سردردهای اولیه را به صورت‌های مختلفی طبقه‌بندی می‌کنند. بر این اساس برخی از شایع‌ترین انواع سردردهای اولیه عبارتند از:

سردردهای میگرنی
سردردهای تنشی 
• سردرد مربوط به خواب
سردرد خوشه‌ای 

سردردهای ثانویه

سردرد ثانویه سردردی است که به علت یک بیماری یا عارضه دیگر در نواحی حساس به درد در ناحیه سر و گردن به صورت سردرد پشت سر ایجاد می‌شود. به طور کلی سردردهای ثانویه نادر هستند، اما می‌توانند بسیار خطرناک‌تر از سردردهای اولیه باشند. در واقع سردرد ثانویه را می‌توان یک علامت هشدار از بیماری‌های جدی و خطرناک زمینه‌ای دانست که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

تومور مغزی 
آنوریسم 
مننژیت  که یک عفونت باکتریایی یا ویروسی است و باعث التهاب مغز می‌شود.
• آسیب‌های گردن یا ضربه مغزی 

سردردهای ثانویه معمولاً از نقطه خاصی شروع نمی‌شوند و بسیار سخت و آزار دهنده هستند.

علائمی که نشان می‌دهد شما نیاز به مراجعه به یک نورولوژیست دارید


عنوان یک قاعده کلی می‌توان گفت برای سردردهای خفیفی که شدت زیادی نداشته باشد، مراجعه به پزشک خانواده یا یک پزشک عمومی می‌تواند اقدامی منطقی باشد. اما در صورتی که درمان‌های توصیه شده توسط پزشک خانواده تأثیر کافی در بهبود سردرد شما و رفع علائم غیر معمول آن نداشته باشد، باید به یک نورولوژیست که در زمینه بیماری‌های سیستم عصبی تخصص دارد، مراجعه کنید.

علائم هشدار دهنده‌ای که نشان می‌دهد شما باید خدمات تخصصی پزشکی برای درمان میگرن یا سردرد خود دریافت کنید، شامل موارد زیر است:

• سن شما بیشتر از 50 سال است و از سردردهای مزمن، شدید و مداوم رنج می‌برید و یا به نوع جدیدی از سردرد دچار شده‌اید.

• سردرد شما با حالت تهوع، استفراغ، سرگیجه، پریشانی، از دست دادن هوشیاری و یا تاری دید همراه است.
• سردرد شما با ضعف یا ناتوانی در کنترل قسمتی از بدن و یا با اختلال در گفتار یا بینایی همراه است.
• در طول یک هفته بیش از دو بار دچار سردرد می‌شوید.
• سردردهای شما با گذشت زمان و پیشرفت دوره درمانی، بهتر نمی‌شود یا مدام بدتر می‌شود.
• سردردهای شما به درمان‌های توصیه شده معمولی و یا داروهای تجویز شده توسط پزشک جواب نمی‌دهد.
• سردرد شما حالت شدید و ناگهانی دارد و با خشکی گردن یا تب همراه است.
• شما سابقه ابتلاء به سرطان یا بیماری ایدز را دارید و حالا به یک سردرد جدید دچار شده‌اید.
• سردرد شما بعد از یک مصدومیت از ناحیه سر شروع شده است.
• سردرد، ادامه زندگی عادی و انجام کارهای روزمره را برای شما مشکل ساخته است.

تشخیص سردرد


پزشک متخصص به منظور تشخیص سردردهای شما، سوابق پزشکی و شرح حال شما را به طور کامل بررسی می‌کند. این اولین و شاید مهم‌ترین قسمت از فرایند تشخیص بیماری در شما می‌باشد. در این مرحله پزشک متخصص سؤالاتی در مورد نوع دردی که احساس می‌کنید از شما می‌پرسد، از جمله در مورد:

• فراوانی وقوع سردرد
• شدت سردرد
• موقعیت دقیق درد

نکته بسیار مهم و حیاتی که متخصص مغز و اعصاب باید در جریان تشخیص بیماری سردرد تعیین کند آن است که سردرد شما از نوع اولیه است یا ثانویه (آنوریسم مغزی).

متخصص مغز و اعصاب علاوه بر بررسی سوابق پزشکی شما ممکن است از تکنیک‌ها و آزمایش‌های تشخیصی پیشرفته‌تری هم برای شناسایی نوع سردرد شما استفاده کند. این آزمایش‌ها به طور خاص با هدف کمک به تشخیص سردردهای ثانویه انجام می‌شود و می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• آزمایش سرعت رسوب گلبول قرمز (ESR) که یک آزمایش خون ساده است و برای تشخیص التهاب انجام می‌شود.
ام آر آی
سی تی اسکن مغز
• آزمایش بررسی مایع مغزی نخاعی که به منظور تشخیص خونریزی مغزی یا وجود عفونت‌های باکتریایی و قارچی در مغز انجام می‌شود.

درمان سردرد


بیشتر متخصصان مغز و اعصاب در ابتدا سعی می‌کنند که علت اصلی سردرد، به خصوص عارضه آنوریسم یا کلاف مغزی را شناسایی کنند. در مرحله بعد متخصص مغز و اعصاب علت دقیق درد را تعیین کرده و یک برنامه درمانی متناسب با شرایط و نیازهای خاص شما برای درمان سردرد ارائه می‌نماید.

هنگامی که پزشک متخصص، نوع سردرد شما را تشخیص داد می‌تواند یک برنامه کارآمد و مناسب برای درمان آن تنظیم کند. این برنامه درمانی برای افرادی که از سردردهای شدید و مکرر رنج می‌برند، اهمیت بسیار زیادی دارد. اصولاً مهم‌ترین اقداماتی که در قالب یک برنامه درمانی برای درمان سردردها لحاظ می‌شود، عبارت است از:

درمان‌های دارویی

داروها می‌توانند به درمان یا کاهش شدت سردرد کمک کنند، اما دقت کنید که تأیید پزشک قبل از مصرف هر نوع داروی مسکن بدون نسخه، اهمیت بسیار زیادی در درمان موفق شما خواهد داشت. رایج‌ترین داروهایی که به طور معمول برای درمان سردرد

یا جلوگیری از وقوع آن استفاده می‌شوند، عبارتند از:
• داروهای مسکن بدون نسخه از قبیل استامینوفن (تیلنول) و ایبوپروفن (آدویل، موترین)
• داروهای مسکن تجویز شده توسط پزشک مانند کدئین
• داروهای ضد افسردگی تری سیکلیک (سه حلقه‌ای‌ها)
• داروهای تریپتان از قبیل سوماتریپتان (السوما، ایمیترکس، زکوئیتی)
• داروهای استروئیدی مخصوص درمان سردردهایی که در اثر گسترش سرطان به مغز ایجاد شده‌اند.
• آنتی‌بیوتیک‌ها، در صورتی که یک عفونت باکتریایی باعث ایجاد سردرد شده باشد.

راهکارهای درمانی مکمل

بعضی از داروهایی که به طور معمول برای درمان سردرد استفاده می‌شود، در مورد زنان باردار  و کودکان  با نوعی محدودیت یا ممنوعیت مصرف همراه است. در نتیجه ممکن است خیلی از پزشکان یا بیمارانی که از سردرد رنج می‌برند، مایل به استفاده از روش‌های درمانی جایگزین باشند.

هنگامی که سردرد به صورت قطعی در شما تشخیص داده شد و اطمینان حاصل کردید که درد شما ناشی از بیماری‌ها یا شرایط خطرناک دیگری نیست، می‌توانید برای درمان آن و تکمیل برنامه درمانی خود از درمان‌های جایگزین استفاده کنید.

به خاطر داشته باشید که همه داروها و روش‌های درمانی جایگزین هنوز به اندازه کافی مورد مطالعه و تحقیق قرار نگرفته‌اند. اگر قصد دارید از یک داروی جایگزین برای درمان سردرد خود استفاده کنید، همیشه قبل از آن با پزشک خود مشورت کنید. ابتدا باید مطمئن شوید که سردرد شما ناشی از بیماری‌ها یا شرایط قابل درمان دیگری نیست و اینکه استفاده از درمان‌های جایگزین باعث تداخل با داروهایی که احتمالاً در حال حاضر مصرف می‌کنید یا تأثیر منفی بر آنها نمی‌شود.

سبک زندگی

افرادی که از سردردهای مزمن و مکرر رنج می‌برند باید به خاطر داشته باشند که ایجاد تغییراتی در سبک زندگی می‌تواند به تسکین علائم درد در آنها کمک زیادی نماید. این تغییرات می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
• خوابیدن به میزان کافی و در ساعات معینی در هر شبانه‌روز
• صرف وعده‌های غذایی به صورت منظم و سر وقت
• نوشیدن آب و تأمین رطوبت کافی برای بدن
• انجام ورزش‌های هوازی به صورت منظم
• پرهیز از مصرف کافئین و الکل