سندرم پای بیقرار: علت، علائم و درمان

sandrom-1

سندرم پای بیقرار یکی از اختلالات مغز و اعصاب است که وجود احساس ناخوشایند در پاها و بیقرار بودن پاها مشخصه آن بوده و معمولاً در هنگامی که فرد می‌خواهد بخوابد این احساس را دارد. این احساس متفاوت، معمولاً در ساق‌های پا، به شکل نوعی گرفتگی، درد و یا یک احساس خزنده توصیف می‌شود. برخی این حس را به احساس برق‌گرفتگی خفیف یا حرکت یک حشره داخل پا تشبیه می‌کنند. این احساس ممکن است از نظر شدت در طیفی از یک احساس ناراحتی تا تحریک و درد قرار گرفته شود.

بارزترین مشخصه این بیماری این است که شما سعی می‌کنید با دراز کشیدن، علائم را آرام کنید. در نتیجه، بیشتر افراد مبتلا به سندرم پای بیقرار با خوابیدن و در خواب ماندن مشکل دارند. در صورتی که این بیماری تحت مداوا قرار نگیرد، می‌تواند باعث ایجاد احساس خستگی و بی‌رمقی در طول روز شود.

اگر شما از احساس متفاوت و ناخوشایند در پاهای خود رنج می‌برید که باعث می‌شود شما ناچار به حرکت دادن پاهای خود شده و نتوانید بخوابید و روش‌های ساده خودمراقبتی هم نمی‌تواند این حالت را به راحتی بهبود دهد باید برای درمان آن برخی اقدامات پزشکی را به کار ببندید.

خوشبختانه، می‌توان پاهای بیقرار را آرام کرد. بسیاری از پزشکان و متخصصین مربوطه روش‌هایی را برای مدیریت یا رفع این عارضه ارائه می‌دهند که برخی از آنها عبارتند از مصرف برخی داروها با ایجاد تغییراتی ساده در سبک زندگی و رعایت برخی نکات بهداشتی خواب.

شما برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد روش‌های درمان پاهای بیقرار و دست‌یابی به یک خواب شاداب کننده و آرام می‌توانید با شماره 02188415320 تماس حاصل نموده و یک نوبت ملاقات رزرو کنید.

علائم


sandrom-2

برای بسیاری از افراد مبتلا به سندرم پای بیقرار، توصیف احساس موجود در پاهای بیقرار دشوار است. ممکن است این حالت مشابه یک احساس خزش یا احساس الکتریکی یا دندان درد باشد و یا این حس به شما دست دهد که روی پاهای شما آب ریخته و به پایین می‌آید و یا احساسی مشابه خارش استخوان‌ها یا بی قرار بودن و پرش عصبی پاها را تجربه کنید و یا صرفاً یک ناراحتی جزئی باشد. برخی از مردم ممکن است درد عمیقی را در پاهای خود احساس کنند. این احساس ناخوشایند باعث می‌شود که پاهای شما بیقرار شوند. احساس گزگز، درد و خارش در سندرم پای بیقرار ممکن است چند ساعت ادامه یابد و معمولاً در هنگام شب‌ها شدیدتر شده و اجازه نمی‌دهد که شما بتوانید بخوابید.

معمولاً علائم این بیماری به شرح زیر توصیف می‌شوند:

  • در هنگامی که استراحت می‌کنید این عارضه بیشتر احساس می‌شود – به خصوص زمانی که نشسته‌اید یا در رختخواب دراز کشیده‌اید. معمولاً سندرم پای بیقرار در هنگامی که در فضایی محدود مثل صندلی سینما نشسته‌اید شدیدتر می‌شود.
  • علائم معمولاً بعدازظهرها بدتر می‌شود. در بسیاری از مردم این علائم فقط بعدازظهرها دیده می‌شود به خصوص زمانی که در تلاش برای به خواب رفتن هستند. این علائم باعث می‌شوند که بیمار نتواند بخوابد. ابتلا به این بیماری باعث می‌شود که شما به عوارض ناشی از کم‌خوابی هم دچار شده و روز بعد احساس خستگی کنید.
  • علائم این بیماری با حرکت، پیاده‌روی، ماساژ و کشیدن پاها کمی بهبودی می‌یابد. به هر حال این علائم به فاصله کوتاهی در هنگامی که استراحت می‌کنید بازمی‌گردند.
  • علائم سندرم پای بیقرار در هر دو پا دیده می‌شود. معمولاً دست‌ها هم به این علائم دچار می‌شوند.

از هر 10 نفر مبتلا به سندرم پای بیقرار پای 9 نفر از آنها در هنگام خواب پرش‌های ناگهانی (حرکات غیرارادی) دارد. به این عارضه حرکت متناوب اندام در خواب گفته می‌شود. این حرکات باعث می‌شوند که شما از خواب بیدار شوید. برخی از پرش‌ها نیز ممکن است در هنگام بیداری و در هنگامی که در حال استراحت هستید رخ دهند.

شدت علائم می‌تواند از بیقراری خفیف در پا در هنگام بعدازظهر تا مشکلی ناراحت‌کننده که باعث بیدار شدن شما از خواب می‌شود متغیر باشد. برخی از افراد حالتی بین این دو شرایط را تجربه می‌کنند. اگر بیماری شما متوسط تا شدید باشد می‌تواند به بی‌خوابی، اضطراب و افسردگی منجر شود.

علاوه بر علائم ناخوشایند، بسیاری از افراد مبتلا به سندرم پای بیقرار همیشه احساس خستگی می‌کنند که به دلیل اختلالات خواب مدام است که در اثر ابتلا به این بیماری به وجود می‌آید. احساس خستگی یک عارضه غیرمستقیم ابتلا به سندرم پای بیقرار است.

چه افرادی به سندرم پای بیقرار مبتلا می‌شوند؟

2 تا 4 درصد بزرگسالان به درجاتی از بیقراری پا مبتلا هستند. هر کس در هر سنی ممکن است به این بیماری مبتلا شود. ابتلا به این عارضه با افزایش سن بیشتر می‌شود. زنان دو برابر بیشتر از مردان در معرض ابتلا به سندرم پای بیقرار قرار دارند.

علل


 علل اولیه

دلیل ابتلا به سندرم پای بیقرار در بیشتر موارد مشخص نیست. به این نوع از بیماری، سندرم پای بیقرار اولیه یا آیدیوپاتیک گفته می‌شود. علائم به مرور زمان و طی چند سال بدتر می‌شوند. تصور بر این است که کمبود یا عدم تعادل برخی مواد شیمیایی در مغز (انتقال‌دهنده‌های عصبی) به خصوص دوپامین باعث ابتلا به این بیماری می‌شود. هنوز معلوم نیست چرا این اتفاق می‌افتد. ممکن است برخی عوامل ژنتیکی به عنوان سندرم پای بیقرار در اعضای خانواده وجود داشته باشد.

 دلایل ثانویه

سندرم پای بیقرار ممکن است علامت ابتلا به برخی بیماری‌های خاص دیگر باشد. برخی از این بیماری‌ها یا عوارض عبارتند از:

  • بارداری. از هر 5 زن باردار یکی از آنها در دوران بارداری به سندرم پای بیقرار مبتلا می‌شود (به خصوص در اواخر دوران بارداری). این علائم معمولاً پس از زایمان از بین می‌روند.
  • فقر آهن که می‌تواند باعث کم‌خونی شود. در صورتی که سندرم پای بیقرار به دلیل فقر آهن ایجاد شده باشد با مصرف آهن و درمان کمبود آهن بدن این بیماری نیز از بین می‌رود.
  • عوارض جانبی برخی داروها. برای مثال افرادی که داروهای ضدافسردگی، داروهای ضد جنون، بتابلاکر ها، لیتیوم، پروکلرپرازین یا متوکلوپرامید مصرف می‌کنند ممکن است به سندرم پای بیقرار مبتلا شوند.
  • به عنوان علامت برخی بیماری‌ها – برای مثال بیماری‌های شدید کلیوی، پارکینسون، دیابت (نوروپاتی دیابتی) و کم‌کاری غده تیروئید نیز ممکن است باعث ابتلا به این بیماری شوند.

تشخیص و آزمایش‌ها


معمولاً پزشک از روی علائم معمول، ابتلا به این بیماری را تشخیص می‌دهد. آزمایشی برای تأیید این تشخیص وجود ندارد. پزشک برخی از آزمایش‌های را برای رد احتمال ابتلا به دلایل و بیماری‌های ثانویه انجام می‌دهد. برای مثال از شما آزمایش خون گرفته می‌شود تا مشخص شود که آیا دچار کمبود آهن هستید یا نه و همچنین احتمال ابتلا به بیماری کلیوی رد شود. همچنین برخی از آزمایش‌های تصویر نیز ممکن است برای مشخص شدن مشکلات نورولوژیکی انجام شوند.

 درمان


درمان سندرم پای بیقرار با درمان بیماری‌های زمینه‌ای مانند فقر آهن انجام می‌شود. در صورتی که این بیماری به دلیل مصرف برخی داروها باشد با تغییر دارو می‌توان این علائم را از بین برد. به هر حال، بیشتر افراد مبتلا به سندرم پای بیقرار به سندرم پای بیقرار اولیه مبتلا هستند.

برای سندرم پای بیقرار اولیه، در صورتی که علائم متوسط و نامتناوب باشند نیازی به انجام اقدامات درمانی نیست. بسیاری از افراد می‌دانند که به سندرم پای بیقرار اولیه مبتلا هستند که بیماری خطرناک و نگران‌کننده‌ای نیست. (برخی افراد مبتلا به سندرم پای بیقرار از این موضوع که ممکن است علت ابتلا به این بیماری اختلالات نورولوژیکی باشد نگران هستند). در صورتی که علائم سخت باشد انجام برخی از کارهای زیر توصیه می‌شود.

 اقدامات عمومی

  • حواس خود را پرت کنید. به طور مثال به رادیو گوش کرده یا تلویزیون تماشا کنید تا علائم خفیف شما بهبود یابد.
  • بهداشت خواب را برای بهبود الگوی خواب مورد توجه قرار دهید.
  • مصرف نوشیدنی‌های حاوی کافئین ماند چای، قهوه و کولا را کاهش داده یا قطع کنید. همچنین مصرف الکل را نیز کاهش داده یا قطع کنید. به مدت چند هفته این کارها را انجام دهید تا علائم شما بهبود یابند.
  • برخی مواد حساسیت‌زا یا عوامل دیگر مانند نمک و شکلات را کاهش داده تا علائم بیماری سندرم پای بیقرار شما بهبود یابد. میزان حساسیت در هر فرد متفاوت است.
  • تصور می‌شود که انجام منظم ورزش‌های ملایم مفید است. نتایج مطالعات در این زمینه غیرقاطع و ناتمام است.
  • در زمان بیقرار شدن پاها، ممکن است پیاده‌روی به شما کمک کند. ماساژ و کشش پاها نیز می‌تواند مفید واقع شود.

 دارو

اگر با انجام کارهای فوق علائم بهبود نیافت ممکن است پزشک داروهایی را برای شما تجویز نماید.

آگونیست های دوپامین متداول‌ترین دارو برای درمان سندرم پای بیقرار است. آگونیست های دوپامین، کاهش سطح دوپامین در افراد مبتلا به سندرم پای بیقرار را جبران می‌کنند. داروهای آگونیست دوپامینی که برای درمان سندرم پای بیقرار مصرف می‌شوند عبارتند از پرامیپگزول، روپینورول و روتیگوتین. احتمال بهبود یا رفع علائم شدید با مصرف این داروها بسیار زیاد است.

داروهای دیگر که در برخی موارد مصرف می‌شوند عبارتند از گاباپنتین، مسکن‌های قوی و بنزودیازپاپین. در صورتی که روش‌های درمانی دیگر مؤثر واقع نشد می‌توان از این داروها استفاده کرد.